PIEDMONT CHRONICLE - L'Arvista Piemontèisa

12/12/2007
La Còrsica: nen mach na vacansa

A-i son diverse smijanse tra la situassion lenghìstica dla Còrsica e la nòsta: cò là a s’organiso dij cors ëd lenga ant le scòle; cò là a-i son tante associassion an dësfèisa dla lenga e dla cultura genìte. Ma, peui, a-i son cò tante diferense, ant ij moviment autonomista për esempi, e an general ant ël fàit che an essend n’ìsola a-i son miraco pì d’ocasion ëd dësfèisa dla lenga. Sòn an teorìa, përchè an general ël fransèis a l’é ancheuj dominant, e ij cors ch’a parlo cors a peulo smijé vivent ant una riserva indian-a – un pòch come noi. Ambelessì a-i é na cita panoramica dla situassion dla lenga corsa d’ancheuj, e cò ëd dé dij mojen didàtich për ch’i ch’a veuja aprofondì ël discors per sò cont.

J’arviste
An Còrsica a-i son tre arviste bin difondùe – as treuvo dal giornalé – e lesùe: “Corsica Magazine”, “Journal de la Corse” (as vëdda la conversassion sì a fianch) e “Arritti”. A son scrite prinsipalment an fransèis, con quàich pàgina an cors, e a parlo ëd lòn ch’a-i capita an Còrsica: a son la dimostrassion che a peul esiste n’arvista ch’a parla ëd n’identità cultural e lenghìstica d’un pòpol – miraco un model për ël Piemont.

Ij lìber
An italian a-i é nen tant, fòra da le guide turìstiche. I segnalo Stefano Tomassini, Amor di Corsica. Viaggi di terra, di mare e di memoria, Feltrinelli, 2000, 10,33 €, la stòria ëd n’esplorassion ch’a dura da un quart ëd sécol.
Për sërché ëd comprende mej ël caràter ëd cost pòpol a-i é La Corse. Historie d’une insularitè, a cura ëd Jean-Louis Andreani, na senten-a ëd pàgine për 2 €. A l’é na archeujta d’artìcoj ch’a cheurbo diversi aspet, da la politica a l’economìa, da la stòria ai moviment autonomìsta.
An sla lenga a-i é Jean-Marie Arrighi, Histoire de la langue corse, Gisserot, 2002, 5 €: un libret documentà e ant l’istess temp ëd letura scorévola, ch’a dà na panoramica dai temp dij grech a le prevision an sl’avnì dël cors.
A la bon-a fin, për lòn ch’a l’é amprende la lenga a-i son ij lìber dl’editor Assimil: Le corse de poche (10,50 €) per na prima anformassion; Le corse sans peine per aprofondì la conossensa (10,50 € ël lìber; anviron 90 € con le cassiëtte o ij CD). Vreman bin fàit, ùtij për amprende costa lenga anciarmanta – o almeno për sodisfé la curiosità ëd savèjne quaicòs ëd pì.

Un sit
Un bon pont ëd partensa, con tant material e link, a l’é http://perso.wanadoo.fr/gbatti-alinguacorsa


Gianni Davico

(tratto da “è!”, numero 11, gennaio/febbraio 2006)