PIEDMONT CHRONICLE - L'Arvista Piemontèisa

12/10/2007

LA VEJA MASCA: NOARA, PIEMONT, EUROPA

Tanti a penso che Noara e soa provinsa a sio nen tère piemontèise. Miraco përchè a l’han vist ël senter ëstòrich ëd la sità quatà dai drapò ross e nèir dël Milan dòp la vincita d’un campionà ‘d football. Për fortun-a a-i é ‘dcò quaidun ch’a l’é nen d’acòrdi. Ansi a considera costa tèra coma na frontiera da andoa as peul parte për ëslarghé j’orisont. La Veja Masca a travaja con cost but dal 1981, visadì da quandi un grup ëd musicista e dë studios a l’han unì soe esperiense passà për ancaminé un senté comun. Parèj Gianni Dal Bello, Luisa Rizzotti, Roberto Moroni, Diego Ragazzo e Giovanni Maria Fumagalli, ansema a Marco Bossi, a l’han daje l’andi a fé d’arserche bin ancreuse an sël teritòri. Da coste arserche a son nassùje na fërta dë spetacoj teatraj, quaich musicassiëtta e, ultimament, tre cd. Ël travaj a l’é bin coerent. Se da na part jë spetacoj teatraj a conto la vita del noarèis del 1400/1500 (Le colpe di Giovannina, Sanza cavallo s’é a terra, mach për fé doi titoj), ij cd a mës-cio canson popolar, arie dl’area seltica (come a sotligno sempe) e ij tòch ch’a l’han sërvì da colòna sonora për le rapresentassion. E a l’é pròpi an ëscotand ij cd ch’as ved coma a esista un fil invisibil ma robust tra Irlanda, Fransa, Piemont e Nord Ovest an general. Da “… par ci, par là…” dël 2001, andoa as treuvo na serie ‘d canson popolar dzortut ëd Piemont e d’Occitania (da “La Bergera” a “La bella la va al fosso”), a “Bernardo e altre storie dell’area celtica” dël 2002 (da lë spetacol andoa as conta la vita ‘d Bernardo ‘d Menton, nà ant la sitadin-a fransèisa ant ël 1020 e mòrt à Noara ant ël 1081, protetor ëd chi ch’a va a spassigé an montagna) a l’ùltim dal titol bin emblematich “… e oltre ‘sti confini”, surtì a fin 2004. Belessì ij confin dël teritòri a së spantio ma nen con ël but dë slarghé le distanse, ma al contrari con col ëd sotligné le rèis comun-e ëd la coltura popolar (se quaidun dij nòstri cacam a capièissa che l’Europa unìa a dev esse cola dij pòpoj e nen cola economica a së starìa bin mej!). Ëdcò la sernia dij ëstrument a l’é bin precisa. Gavà na frisa (ma pròpi mach na frisa) d’elettronica, as treuvo froje, mandòle, violin, violoncel, flàut irlandèis, cite përcussion. Ël tut mës-cià an manera acùstica e donca con n’àtmosfera ch’arpòrta drit ai cantastòrie medioevaj. Eh sì! Noara a l’é pròpi an Piemont e Piemont a l’é bin fongà ant l’Europa. Dërmagi che ij nòstri politicant a lo san ancora nen…

Paolin Siròt

(tratto da "è!", numero 8 - luglio/agosto 2005)